Thực phẩm chức năng — ranh giới với thuốc và cách đọc nhãn

Hai hộp cạnh nhau trên kệ có thể thuộc hai chế độ quản lý rất khác nhau.

Khác biệt về quản lý

• Thuốc phải chứng minh hiệu quả trước
• Phải qua thử nghiệm lâm sàng
• Thực phẩm chức năng chịu quản lý nhẹ hơn
• Chủ yếu là công bố sản phẩm
• Không được công bố tác dụng chữa bệnh

Ngưỡng để đưa ra thị trường của hai nhóm này rất khác nhau.

Dòng chữ bắt buộc trên nhãn

• Ghi rõ không phải là thuốc
• Không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh
• Thường in rất nhỏ
• Là thông tin quan trọng nhất trên hộp
• Tìm dòng này trước tiên

Dòng chữ nhỏ nhất trên hộp lại là dòng cho biết nhiều nhất.

Cách đọc nhãn

• Xem phân loại sản phẩm
• Xem danh sách thành phần
• Xem hàm lượng cụ thể
• Xem số công bố
• Xem nhà sản xuất và hạn dùng

Hàm lượng cụ thể quan trọng hơn một danh sách thành phần dài.

Về danh sách thành phần dài

• Nhiều thành phần với hàm lượng rất nhỏ
• Đủ để ghi lên nhãn
• Không đủ để có tác dụng
• Tạo cảm giác sản phẩm phong phú
• Xem hàm lượng chứ không đếm tên

Một thành phần ở hàm lượng quá thấp thì có mặt cũng như không.

Về bổ sung vitamin

• Cần khi thật sự thiếu
• Cần với một số nhóm có chỉ định
• Người ăn uống đa dạng thường không cần
• Thừa không tốt hơn đủ
• Xét nghiệm trước khi bổ sung dài ngày

Bổ sung khi không thiếu thì cơ thể chỉ thải ra hoặc tích lại.

Về vitamin tan trong dầu

• Tích luỹ trong cơ thể
• Không thải nhanh như loại tan trong nước
• Liều cao kéo dài có thể gây độc
• Cần theo hướng dẫn
• Không tự tăng liều

Nhóm này là nơi việc uống quá liều gây hậu quả rõ nhất.

Về liều cao

• Càng nhiều không càng tốt
• Một số chất liều cao gây hại
• Có thể ảnh hưởng hấp thu chất khác
• Có thể ảnh hưởng kết quả xét nghiệm
• Hỏi trước khi dùng liều cao

Một số chất bổ sung liều cao còn cản trở hấp thu các chất khác.

Về tương tác với thuốc

• Ảnh hưởng thuốc chống đông
• Ảnh hưởng thuốc tuyến giáp
• Ảnh hưởng một số thuốc tim mạch
• Có thể làm giảm hiệu quả thuốc
• Phải báo cho bác sĩ

Người dùng chống đông cần hỏi trước bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.

Về khoảng cách khi uống

• Một số chất cản hấp thu thuốc
• Cần uống cách xa nhau
• Canxi và sắt là ví dụ hay gặp
• Hỏi dược sĩ về khoảng cách
• Đơn giản mà hiệu quả

Chỉ cần uống cách nhau vài giờ là giải quyết được nhiều trường hợp.

Cách quảng cáo vi phạm

• Nói sản phẩm chữa được bệnh
• Dùng hình ảnh nhân viên y tế
• Dùng lời chứng thực của người bệnh
• So sánh với thuốc
• Đều là dấu hiệu nên tránh

Một quảng cáo vi phạm quy định đã nói lên điều gì đó về người bán.

Về sản phẩm bị trộn tân dược

• Là vấn đề đã được phát hiện nhiều lần
• Hay gặp ở nhóm giảm cân và sinh lý
• Nhóm hỗ trợ ngủ cũng bị
• Tác dụng nhanh bất thường là dấu hiệu
• Kiểm tra cảnh báo của cơ quan quản lý

Tốc độ hiệu quả là manh mối dễ nhận nhất trong nhóm sản phẩm này.

Khi nào bổ sung thật sự có chỉ định

• Phụ nữ chuẩn bị và đang mang thai
• Người có kết quả xét nghiệm thiếu chất
• Người sau phẫu thuật tiêu hoá
• Người ăn chế độ hạn chế
• Theo chỉ định của bác sĩ

Trong các trường hợp này, bổ sung có bằng chứng rõ ràng.

Về ưu tiên thực phẩm

• Dưỡng chất từ thức ăn đi kèm nhiều thứ khác
• Hấp thu thường tốt hơn
• Khó dùng quá liều từ thức ăn
• Bổ sung là bù cho phần thiếu
• Không thay thế bữa ăn

Rất khó ăn quá liều một vitamin nhưng rất dễ uống quá liều nó.

Câu hỏi nên đặt trước khi mua

• Tôi có thiếu chất này không
• Có xét nghiệm nào xác nhận không
• Có tương tác với thuốc tôi đang dùng không
• Dùng bao lâu thì đánh giá lại
• Có cách nào lấy từ thức ăn không

Câu hỏi đầu tiên là câu ít người đặt nhất.

Cách nghĩ thực tế

• Thực phẩm chức năng chịu quản lý nhẹ hơn thuốc nhiều
• Tìm dòng chữ không phải là thuốc trên nhãn
• Hàm lượng quan trọng hơn số lượng thành phần
• Bổ sung chỉ có ý nghĩa khi thật sự thiếu
• Báo cho bác sĩ mọi sản phẩm đang dùng

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp